22 ноябрдан Россия биржалари марказий банк уларнинг қоидаларини маъқуллаган тақдирда криптовалюталар савдосини амалга ошириши мумкин. Оддий инвесторлар Bitcoin, Ethereum ва USDT’га ҳар бир воситачи орқали йилига 300 000 рублгача сарфлаши мумкин. Москва биржаси 1 декабрдан пилот лойиҳани бошлашни режалаштирмоқда; криптовалютадан мамлакат ичидаги кундалик тўловлар учун фойдаланиш ҳали ҳам тақиқланган.
Чакана харид қоидалари ноябрда кучга кирди. 17. Лимит календарь йили давомида ҳар бир воситачи орқали сарфланган рубллар асосида белгиланади, активлар қийматининг ўзгаришига эмас. Брокерлар, активларни бошқарувчилар ва рўйхатдан ўтган криптовалюта айирбошлаш шохобчалари орқали амалга оширилган харидлар, шу жумладан биржа буюртмалар китоби ташқарисида тузилган битимлар ҳам ҳисобга олинади. Малака талабларига жавоб берадиган инвесторлар тестдан ўтиб, хавфларни кўриб чиққандан сўнг, бу лимитсиз бошқа токенларни сотиб олишлари мумкин. Марказий банк Bitcoin, Ethereum ва USDT’ни қисман улар хорижий биржаларда кўп савдо қилиниши ва камида беш йиллик нархлар тарихига эга бўлгани учун танлади. Биржалар савдо фирмаларини рўйхатдан ўтказиши, буюртмалар ва якунланган савдоларни кузатиши, бозор нархларини ҳисоблаши ҳамда фаолият ҳақида марказий банкка ҳисобот бериши шарт. Янги ҳуқуқий асос рақамли депозитарийларда мулк ҳуқуқларини қайд этишни ҳам назарда тутади. Россиялик савдогарларга тўлов қилиш учун криптовалютадан фойдаланиб бўлмайди, аммо алоҳида норма экспортчилар ва импортчиларга трансчегаравий ҳисоб-китобларда ундан фойдаланишга рухсат беради. Москва биржаси аллақачон нақд пулда ҳисоб-китоб қилинадиган криптофьючерсларни таклиф қилмоқда; унинг маълум қилишича, 2025 йил ёзида шартномалар савдоси бошланганидан сентябрь ўртасигача савдо айланмаси 600 миллиард рублдан ошган. Бу контрактлар криптовалютани етказиб бермасдан, рублда тўлов қилади, шунинг учун уларнинг айланмаси активларни бевосита савдо қилишга бўлган талабни кўрсатмайди. Режалаштирилган пилот лойиҳа дастлаб мавжуд малака талабларига жавоб берадиган савдо ва клиринг иштирокчиларига мўлжалланган бўлиб, ундан қайси мижозлар фойдаланиши мумкинлигини брокерлар ҳал қилади. Биржанинг техник спецификацияси ҳисоб-китобларни шу куннинг ўзида ёки кейинги куни амалга оширишни назарда тутади. Миллий клиринг марказининг режасида бешта жуфтлик кўрсатилган: BTC, ETH ва USDT рублга нисбатан, шунингдек BTC ва USDT клиринг ташкилоти ҳисоб-китоб валютаси сифатида қўллайдиган USDXга нисбатан. Дастлаб BTC/USDT савдосини йўлга қўйиш режалаштирилмаган, аммо криптовалюталар жуфтликлари 2027 йилда кўриб чиқилиши мумкин. Иштирокчилар аноним буюртмалар жойлаштириши ёки таниш контрагентлар билан музокара олиб бориши мумкин; клиринг палатаси ҳисоб-китоблар тахминан ҳар 30–60 дақиқада амалга оширилишини кутмоқда. Қисқа сотув дастлаб тақиқланади, бироқ брокерлар амалдаги қоидаларга мувофиқ маржа савдосини таклиф қилиши мумкин. Савдолар ҳар бир битим учун блокчейн транзакциясини амалга оширмасдан, Москва биржаси гуруҳига кирмайдиган рақамли депозитарийдаги ҳисобварақлар орқали қайд этилади. Депозитарий асосий тангалар сақловда қолган ҳолда эгалик ҳуқуқи ёзувларини янгилаши мумкин. Москва биржаси алоҳида депозитарий номини айтмади ёки мижозлар тангаларни шахсий ҳамёнларига ечиб олишлари мумкинлигини тасдиқламади. Олдиндан келишилган йирик битим савдо айланмасини ошириши мумкин, аммо бу бозорда барқарор фаолликни таъминламайди; такрорий битимлар ва кўрсатилган нархларга яқин нархларда савдо қилиш имконияти ликвидликнинг муҳим кўрсаткичлари бўлади. Москва биржаси 2024 йил июнь ойида биржа каби АҚШ Молия вазирлиги томонидан санкцияга учратилган Миллий клиринг марказидан фойдаланишни режалаштирмоқда. Биржа чекланган ҳажмдаги пилот лойиҳа доирасида USDT жорий этмоқчи. Унинг техник ҳужжатларида USDT Ethereum токени сифатида кўрсатилган, Tether эса АҚШ санкциялар рўйхатига киритилган шахслар ёки ташкилотлар билан боғлиқ ҳамёнларни музлатиш сиёсатига эга. Бироқ, таклиф этилаётган пилот лойиҳага боғлиқ ҳеч қандай музлатиш ҳолати тасдиқланмаган, мавжуд маълумотлар эса Tether ушбу келишувни кўриб чиққан-қилмаганини аниқламайди. Биржа токенларни сақлайдиган ҳамёнларни аниқламаган, уларнинг етказиб берувчисини номламаган ёки эмитентнинг назорат механизмлари қандай қўлланилишини тушунтирмаган.




