OMFIF’нинг 74 та марказий банк ўртасида ўтказган 2026 йилги сўрови шуни кўрсатдики, уларнинг 92 фоизи рақамли активларга сармоя киритмайди, 7 фоизи бундай сармоя киритишни кўриб чиқмоқда, 1 фоизи эса аллақачон сармоя киритган. Ҳисоботда айтилишича, геосиёсий хатарлар марказий банкларни активларга бевосита эга бўлишга эътибор қаратишга ундамоқда. Бу уларнинг токенлаштирилган олтиндан кўра жисмоний олтинни афзал кўришини изоҳлашга ёрдам беради.
2022 йилда Россия захиралари музлатилганидан бери, марказий банклар хорижда сақланаётган активлардан ҳақиқатан ҳам фойдаланиш мумкинми, деган масалага кўпроқ эътибор қаратмоқда. Россия ҳудудида сақланаётган олтин музлатилмади. Gold Bullion International компанияси бош ижрочи директори Стивен Фелдман: «Музлатилган захиралар ўз қийматини йўқотгани йўқ, улардан фойдаланиш имконияти йўқолди», деди ва захиралар «ким “йўқ” дея олишига қараб ҳам баҳоланиши»ни қўшимча қилди. Номи ошкор этилмаган Европа марказий банки олтин захираларининг катта қисмини Лондонда жамлашни хавф деб баҳолади ва унинг бир қисмини Европанинг бошқа жойига кўчиришни муҳокама қилди; бошқа бир банк эса олтин захираларининг тахминан ярмини мамлакат ичида сақлашини айтди. Марказий банклардан бири доллар энди нейтрал актив эмас, балки «геосиёсий хатарлар доирасида» эканини айтди, бошқаси эса «сиёсий сўровлардан кейин» олтин харид қилишни қайта бошлади. Олтиннинг айрим кўчирилишлари оммага ошкор. Сентябрь ойида Нидерландия марказий банки «геосиёсий беқарорликнинг кучайиши»ни сабаб қилиб кўрсатиб, тахминан 86 тонна олтинни қайта тақсимлади: Нью-Йоркда қарийб 59 тонна олтинни сотди ва Лондонда олтин сотиб олди, АҚШдан эса 27 тоннадан ортиқ олтинни кўчирди. ва Канададан Зейстдаги ўз хазинасига, Зейстдан Лондонга эса худди шундай миқдорни жўнатди. Унинг ички бозордаги улуши 31% атрофида сақланиб қолди. Франция банки Нью-Йоркда сақланган 129 тонна олтинни Парижда сақланаётган олтинга алмаштирди. Германия Бундесбанки Нью-Йорк ФРБда 1 236 тонна сақлайди ва ФРТнинг ишончлилигига ишонишини билдирмоқда. OMFIFнинг 2024 йилги ҳисоботида нуфузли европалик марказий банк раҳбари: «Олтин ҳам товарлар ва bitcoin каби криптоактивлар қаторида улардан биридир», — деди. OMFIF ишчи гуруҳидаги бирор марказий банк токенлаштирилган олтиндан фойдаланаётгани ёки уни сақлаётгани ҳақида маълумот бермади. Европа Марказий банкларидан бири олтин «тўғридан-тўғри эгалик қилиш ва ундан фойдаланиш мумкин бўлган актив бўлиши шарт», дея таъкидлаб, токенлаштирилган олтин муваффақиятсизликка учраши ёки ундан фойдаланишни чеклаши мумкин бўлган эмитентлар ва операторларга боғлиқ эканидан огоҳлантирди. Яна бирининг айтишича, бозор инфратузилмаси издан чиқса ҳам, жисмоний олтиндан фойдаланиш мумкин бўлиб қолади: «Лондон фиксинги, контрагентлар ёки онлайн инфратузилмасиз ҳам ундан фойдаланиш мумкин бўлиб қолар эди». Bitcoin ҳам маблағларни мустақил сақлаш имконини беради, аммо онлайн инфратузилмага боғлиқ ва киберхавфсизлик хатарларини келтириб чиқаради; бу йил эгалари мустақил бошқарадиган Bitcoin ҳамёнларидан юз миллионлаб долларлик Bitcoin ўғирланди. Мультиподпис может снизить некоторые риски, однако в отчёте отмечается, что физическое золото также могут украсть или конфисковать. Тарихий мисоллар қаторига 1983 йилдаги Brink’s-Mat босқинида тахминан 3 тонна олтиннинг ўғирланиши ва Виши Франциясининг 1940 йилда Banque de France’га ишониб топширилган 198 тонна Бельгия олтинини нацистлар Германиясига топшириши киради. Чехия Миллий банки 2025 йил ноябрь ойида расмий захираларидан ташқарида Bitcoin, доллар стейблкоини ва токенлаштирилган депозитдан иборат 1 миллион долларлик синов портфелини сотиб олди. OMFIFнинг 2025 йилги сўрови, шунингдек, 75 та банкнинг 7 фоизи рақамли активларни кўриб чиқаётганини аниқлади, аммо Чехия банки улар қаторида бўлганми ёки шундан бери бошқа банк ҳам қўшилганми, номаълум. 2026 йил март ойида Қозоғистон марказий банки олтин ва валюта захираларининг бир қисми ҳисобидан молиялаштириладиган, криптовалюта компаниялари ва рақамли активларга инвестиция қилиш имконини берувчи бошқа инструментлардан иборат 350 миллион долларгача бўлган портфель яратишини маълум қилди. Кейинги ўн йилда миқдори аниқ кўрсатилмаган рақамли активларга ажратиладиган маблағни оширишни кутаётган банклар улуши 13%ни ташкил этди — бир йил аввалги 10%дан юқори. Жаҳон олтин кенгаши маълум қилишича, марказий банклар 2026 йилнинг учинчи чорагида 321 тонна олтин харид қилган — бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 42 фоиз кўп. Натижада, тўққиз ойдаги харидлар ҳажми 675 тоннага етган — 2025 йилнинг шу даврига нисбатан 6 фоиз кўп. Аввалги йилда қуйма олтин ва тангаларга талаб 1 374 тоннани ташкил этиб, қиймати 154 миллиард долларга етди, марказий банклар эса 863 тонна олтин қўшди. 2026 йилнинг учинчи чорагида марказий банкларнинг 321 тонна хариди қуйма ва тангаларга бўлган 268 тонна талабдан ошди. Gold Republic вакили Alexej Jordanovнинг айтишича, 2010 йилдан бери хусусий жамғарувчилар ҳар йили қуйма ва тангалар шаклида марказий банклар захираларига қўшганидан кўра кўпроқ олтин сотиб олишган — умумий ҳисобда тахминан икки баравар кўп. «Аста-секин, бир граммдан, улар ўзларининг марказий банкларига айланиб бормоқда», деб ёзди у; эгасининг номига расмийлаштирилган қуйма «эгаси билан металл ўртасида ҳеч кимни воситачи қилмайди». Цинциннати университетининг Криптоиқтисодиёт лабораторияси ходими Мэттью Ферранти 2025 йилда тақриздан ўтган илмий мақоласида олтин ва Bitcoin марказий банкларни санкциялардан ҳимоя қилиши мумкинлигини, аммо олтин фақат банкнинг ўз хазинасида сақлангандагина бундай ҳимояни таъминлашини таъкидлади. Январдаги мақоласида у Жером Пауэллнинг Федерал резерв тизими раиси лавозимидан четлатилиш эҳтимоли ошган сари bitcoin нархи кўтарилганини аниқлади. Бу bitcoin Федерал резерв мустақиллигининг йўқолишига қарши ҳимоя воситаси бўлиши мумкинлигини ҳам кўрсатади. Ҳар икки актив 2026 йилдаги Ҳурмуз бўғози инқирози давомида қийматини йўқотди ва дастлаб таваккали юқори активлар каби ҳаракат қилди, бироқ кейинчалик Bitcoin бир неча ҳафта давомида олтиндан яхшироқ натижа кўрсатди. Олтин қуймаларидан фарқли равишда, биткоиндан бевосита тўловлар учун ҳам фойдаланиш мумкин.




